Καρκίνος του Δέρματος

Θεραπείες

Επικοινωνήστε μαζί μας

Η φροντίδα του δέρματός σας ξεκινά με μια σωστή επικοινωνία. Επικοινωνήστε μαζί μας για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας.

Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί μια κακοήθη βλάβη στο δέρμα και κατά τα τελευταία χρόνια του η επίπτωση του δυστυχώς αυξάνει ανησυχητικά.

Οι συχνότεροι τύποι δερματικού καρκίνου είναι:

Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα

Το Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (ΒΚΚ) είναι ο συχνότερος τύπος δερματικού καρκίνου παγκοσμίως. Ξεκινά από τα κύτταρα της βασικής στιβάδας της επιδερμίδας. Εμφανίζει βραδεία εξέλιξη και εξαιρετικά μικρή πιθανότητα απομακρυσμένης μετάστασης. Ωστόσο διηθεί και καταστρέφει τοπικά το δέρμα και τους γύρω ιστούς αν δεν αφαιρεθεί έγκαιρα.

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ:
Το ΒΚΚ καρκίνωμα είναι συχνότερο σε άτομα με ανοιχτό φωτότυπο δέρματος, συχνότερο στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες, ενώ ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά μετά την ηλικία των 55 ετών.

ΕΝΤΟΠΙΣΗ:
Εντοπίζεται συχνότερα σε ηλιοεκτεθειμένες περιοχές, όπως το πρόσωπο και ο λαιμός. Για το λόγο αυτό η αντηλιακή προστασία συμβάλει σημαντικά στη μείωση της συχνότητας εμφάνισης του ΒΚΚ.

ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ:
Τόσο περιβαλλοντικοί όσο και γενετικοί παράγοντες συμβάλλουν στην ανάπτυξη του ΒΚΚ. Η έκθεση στην υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία αποτελεί τον σημαντικότερο περιβαλλοντικό παράγοντα, ιδιαίτερα η ασυνήθιστη και έντονη έκθεση κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Τυχόν προηγούμενα ηλιακά εγκαύματα και η χρήση μεθόδων τεχνητού μαυρίσματος (solarium) ενοχοποιούνται επίσης.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ:
Η διάγνωση συνήθως τίθεται με βάση την κλινική και δερματοσκοπική εικόνα της βλάβης, αλλά επιβεβαιώνεται με την ιστολογική εξέταση.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ:
Η χειρουργική αφαίρεση αποτελεί τη θεραπεία εκλογής με πολύ υψηλά ποσοστά ίασης (άνω του 99%). Εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές κατά περίπτωση αποτελούν η κρυοθεραπεία, το Laser και τοπικές φαρμακευτικές θεραπείες, όπως η ιμικουιμόδη.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ:
Η πρόγνωση για τους περισσότερους ασθενείς είναι πολύ καλή, λόγω της αργής ανάπτυξης των βλαβών και της εξαιρετικά σπάνιας πιθανότητας μετάστασης. Ωστόσο ο όγκος μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένη τοπική καταστροφή στο δέρμα και τους γύρω ιστούς με αποτέλεσμα μεγάλη νοσηρότητα.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ:
Συνιστάται επανεκτίμηση κάθε 6 μήνες για το πρώτο έτος μετά τη θεραπεία του ΒΚΚ και στη συνέχεια ετήσιος επανέλεγχος λόγω της πιθανότητας τοπικής υποτροπής.

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα

Το Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (ΑΚΚ) αποτελεί τον 2ο σε συχνότητα κακοήθη δερματικό όγκο. Σε αντίθεση με το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα εμφανίζει μεγαλύτερη πιθανότητα μετάστασης. Οι πιο συχνές μεταστάσεις του ΑΚΚ παρατηρούνται στους περιοχικούς λεμφαδένες, άλλα είναι δυνατόν να παρουσιασθούν μεταστάσεις και σε απομακρυσμένα όργανα. Έχει μεγάλη σημασία η θεραπεία του ΑΚΚ να γίνει σε αρχικό στάδιο πριν ο όγκος οδηγήσει σε τοπική καταστροφή των ιστών και μετάσταση, καθώς η έγκαιρη θεραπεία παρέχει τη δυνατότητα πλήρους ίασης.

ΕΝΤΟΠΙΣΗ:
Το ΑΚΚ μπορεί να αναπτυχθεί οπουδήποτε στο σώμα όπως στην κεφαλή, στον κορμό, στα άκρα, στο περιωνύχιο, στο στοματικό βλεννογόνο και στην περιγεννητική χώρα, με ιδιαίτερη όμως προτίμηση στα φωτοεκτεθειμένα μέρη του σώματος. Η εντόπιση στο περιονύχιο και στην γεννητική περιοχή είναι σχετικά σπάνια και συνήθως σχετίζεται με λοίμωξη από τον υψηλού κινδύνου ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV). Όγκοι που εντοπίζονται στην περιοχή του ωτός, στην προωτιαία περιοχή, στα χείλη και στην περιγεννητική περιοχή είναι περισσότερο επιθετικοί και έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα μετάστασης.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ:
Η διάγνωση τίθεται συχνά από την κλινική και δερματοσκοπική εικόνα, ωστόσο η ιστοπαθολογική εξέταση βοηθά στην επιβεβαίωση αυτής, αλλά και στην εκτίμηση των χαρακτηριστικών του όγκου απαραίτητων για τη σταδιοποίηση του.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ:
Το ΑΚΚ θα πρέπει να εξαιρεθεί πλήρως, αν αυτό είναι εφικτό. Για τους ασθενείς που θεραπεύτηκαν συστήνεται επανεξέταση: δερματολογική κλινική και δερματοσκοπική εξέταση και ψηλάφηση των περιοχικών λεμφαδένων κάθε 3-6 μήνες για τα πρώτα δύο χρόνια και στη σύνεχεια 1 φορά ετησίως. Ο απεικονιστικός έλεγχος με υπερηχογράφημα των περιοχικών λεμφαδένων θα πρέπει να διενεργείται τακτικά στα ΑΚΚ υψηλού κινδύνου, ενώ ο περαιτέρω απεικονιστικός έλεγχος διενεργείται κατά περίπτωση σε τοπικά προχωρημένα ή μεταστατικά ΑΚΚ.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ:
Γενικά η πρόγνωση του ΑΚΚ του δέρματος είναι εξαιρετική, καθώς η 5ετής επιβίωση είναι >90%. Όταν όμως η αρχική θεραπεία αποτύχει, η νόσος είναι πιο πιθανό να υποτροπιάσει τοπικά, σε περιοχικούς λεμφαδένες ή και σε απομακρυσμένα όργανα, όπως οι πνεύμονες, το ήπαρ, ο εγκέφαλος, το δέρμα και τα οστά.

Μελάνωμα

Το μελάνωμα είναι από τους πλέον επιθετικούς όγκους όχι μόνο του δέρματος, αλλά και γενικότερα. Είναι ένας κακοήθης όγκος του δέρματος, ο οποίος προέρχεται από τα μελανινοκύτταρα της επιδερμίδας. Παρ’ όλο που στο παρελθόν θεωρούνταν σπάνιος όγκος, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση της επίπτωσης του μελανώματος στο λευκό πληθυσμό. Συγκριτικά με άλλους κακοήθεις όγκους του δέρματος, το μελάνωμα αποτελεί τον πιο κακοήθη όγκο λόγω της ικανότητάς του να δίνει μεταστάσεις, αν δε διαγνωσθεί πρώιμα.

Για το λόγο αυτό είναι θέμα επιβίωσης η έγκαιρη διάγνωση ενός μελανώματος μέσω της δερματοσκόπησης από έμπειρο δερματολόγο.

ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ:
Εκτός από τις ηλιοεκτεθειμένες περιοχές του σώματος, το μελάνωμα μπορεί να εμφανιστεί οπουδήποτε στο δέρμα, αλλά και στους βλεννογόνους. Στους άνδρες εντοπίζεται συχνότερα στη ράχη, ενώ στις γυναίκες στα κάτω άκρα. Το μελάνωμα είναι συχνότερο σε άτομα με μεγάλους συγγενείς σπίλους, μεγάλο αριθμό μελανοκυτταρικών ή παρουσία δυσπλαστικών σπίλων και σε άτομα με ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό μελανώματος.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ:
Η έγκαιρη κλινική διάγνωση του μελανώματος αποτελεί μια πρόκληση για τους Δερματολόγους.
Σύμφωνα με το μνημονικό κανόνα ΑBCDE, που έχει συσταθεί από την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία και από την Αμερικανική Δερματολογική Ακαδημία για την αναγνώριση ύποπτων για μελάνωμα δερματικών βλαβών, μια προϋπάρχουσα ή νέα βλάβη πρέπει να μας ανησυχεί όταν παρουσιάζει τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
Α: Asymmetry (Ασυμμετρία)
Β: Borders Irregular (Aνώμαλα όρια)
C: Colour Variations (Ποικιλοχρωμία)
D: Diameter (Διάμετρος>6mm)
E: Evolving Εξέλιξη ή αλλαγή στο μέγεθος, σχήμα, χρώμα της βλάβης ή συμπτώματα (κνησμός, αιμορραγία, εξέλκωση)

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ:
Α) Προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία:
Χρήση κατάλληλου ρουχισμού και καπέλου
Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο από τις 12:00-16:00
Επαρκής χρήση αντηλιακού προϊόντος και τακτική ανανέωση του

Β) Ολοσωματική εξέταση από δερματολόγο:
Για την έγκαιρη διάγνωση του μελανώματος είναι απαραίτητος ο έλεγχος όλων των βλαβών του δέρματος. Ο ολοσωματικός έλεγχος γίνεται κλινικά και δερματοσκοπικά από το δερματολόγο. Η συχνότητα δερματολογικού ελέγχου αναλόγως των ευρημάτων κυμαίνεται από 1 φορά ετησίως έως 1 φορά το 6μηνο ή και συχνότερα. Άτομα με ανοιχτό φωτότυπο δέρματος και παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση μελανώματος οφείλουν να ελέγχονται συχνότερα.

Γ) Αυτοεξέταση:
Η αυτοεξέταση κατέχει εξέχουσα θέση στην έγκαιρη εντόπιση ύποπτων βλαβών του δέρματος.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ:
Η θεραπευτική προσέγγιση απαρτίζεται από τρία σκέλη: 1) τη θεραπεία της πρωτοπαθούς βλάβης του μελανώματος, 2) την αφαίρεση των επιχώριων λεμφαδένων σε περίπτωση που εντοπίζεται μεταστατική νόσος σε αυτούς και 3) τη χορήγηση ή όχι συστηματικής θεραπείας για τυχόν μεταστατική νόσο. Απομακρυσμένες μεταστάσεις μπορούν να παρουσιαστούν σε όργανα όπως οι πνεύμονες, το ήπαρ, τα οστά, ο εγκέφαλος και άλλα. Αναλόγως της σταδιοποίησης του όγκου γίνεται η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ:
Το μελάνωμα αποτελεί χειρουργικά ιάσιμο όγκο εφόσον διαγνωσθεί και θεραπευθεί σε πρώιμο στάδιο. Εκτιμάται ότι το 90% των μελανωμάτων διαγιγνώσκονται στο στάδιο του πρωτοπαθούς όγκου χωρίς παρουσία μεταστάσεων. Η πρόγνωση είναι δυσμενής όταν η διάγνωση γίνει σε προχωρημένα στάδια. Η 5ετής επιβίωση των ασθενών εξαρτάται ακριβώς από το στάδιο του μελανώματος και κυμαίνεται από 97% για τους ασθενείς σταδίου 0 έως 10% για τους ασθενείς σταδίου IV.